Thursday, April 23, 2009

ಸಾಹಸ?

ಕಳೆದ ವಾರ ಒಬ್ಬ ಇಂಜಿನಿಯರು ಬಂಗೀ ಜಂಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ತೀರಿಕೊಂಡರೆಂಬ ವಿಷಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವಷ್ಟೆ?

ನಾವು ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಾದರೂ ಏಕೆ? ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಯಕೆಯಿಂದಂತೂ ಅಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಮ್ಮ ಉದ್ದಿಶ್ಯವಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು 'ಸೌಲಭ್ಯ'ಗಳಿಲ್ಲವೆ?

ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಭಾರ್ಗವ ಅವರು ತೀರಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಬಂದ ವಾರ್ತೆಗಳಾಗಲೀ, ಆ ಘಟನೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗಲೀ ನನಗ್ಯಾಕೋ ಅಷ್ಟು ಸಮಂಜಸವೆನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ.

೧. "CARE ಆಗಲೀ Head Rush ಆಗಲೀ ಪೋಲೀಸ್ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ"

ತಿಂಗಳಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಜಾಹೀರಾತು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸಾಹಸ (?) ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪೋಲಿಸರಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಅವರು ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಇದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಕಟವಾದಾಗಲೇ ತಡೆ ಹಾಕಬಹುದಿತ್ತು. ಪರವಾನಗಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ದುರ್ಘಟನೆ ನಡೆದ ನಂತರ "ಇವರು ಪರ್ಮಿಷನ್ ತೊಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಬದಲು. ಬಂಗೀ ಜಂಪಿಂಗ್‍ನಂತಹ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿತವಾಗಿರುವಾಗ ಅದು "ಪರ್ಮಿಷನ್" ಇಲ್ಲದೆ, ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? ಹಾಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿರುವುದನ್ನು ತಡೆ ಹಾಕುವುದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲವೆ?

೨. "Ambulance ಆಗಲೀ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಲೀ ಅಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರಲಿಲ್ಲ."

ನಾವೇಕೆ ದುರ್ಘಟನೆ ನಡೆದ ಮೇಲೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇವೆ? ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಬಂದ ಮೇಲೆ ಔಷಧಿಯೆಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹುಡುಕುವುದೋ ಅಥವಾ ಔಷಧಿಯಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದು ಕೊರಗುವುದೋ ಮಾಡುವುದರ ಬದಲು ಹೊಟ್ಟೆನೋವು ಬರದ ಹಾಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಲ್ಲವೆ? ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವೇ - Ambulance ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಇಂಥ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಎಂದು. ಅದು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸದೆ ಇದ್ದಾಗ ಇಂಥ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಾದರೂ ಏಕೆ? ಭಾಗವಹಿಸಿ, ನಂತರ ದುರ್ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಂತರ ದೂಷಿಸುವುದು ಯಾಕೆ?

ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಾಹಸ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಬಂಡೀಪುರದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಆತ ಹೇಳಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿಮೆಯನ್ನೂ ಸಹ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತಂತೆ. Insurance ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ದೊರಕದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ! ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಮೂಲಭೂತ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದ ಹೊರತು ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಮನೋಭಾವನೆ ಬರಬೇಕು.

೩. "Net ಇರಲಿಲ್ಲ"

ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತೆ. "ಜಂಪ್" ಮಾಡಿ, ದುರ್ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು.

೪. "Indemnity Bond"

ಯಾವುದೇ ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೂ ಒಂದು "indemnity bond" ಅನ್ನು ಸಹಿ ಹಾಕಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ನನಗೆ ಏನಾದರೂ ಆದರೆ ನಾನೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂಬ ತಾತ್ಪರ್ಯದ ಪತ್ರವಿದು. ಭಾರ್ಗವರ ಬಳಿ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಬಾಂಡ್‍ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೋ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, legally, ಬರೀ ಇದೊಂದು ಪತ್ರವು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲವಷ್ಟೆ. ಅದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ರೇ ಇದೆ. ಅದು ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತ. ಒಂದು indemnity bond ಅನ್ನು ನಾನು ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ನಾನು "ಸಿದ್ಧ" ಎಂದರ್ಥವಷ್ಟೆ?

ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ನಾನು ಶೇಷಾದ್ರಿ (CARE ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು)ಯವರದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಸಚ್ಚಿನ್ (Head Rush ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು)ರವರದಾಗಲೀ ಸರಿಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ದುರ್ಘಟನೆ ನಡೆದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಕರು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ವೆಬ್‍ಸೈಟುಗಳು ಡೌನ್ ಆಗಬಾರದಿತ್ತು, ಫೋನುಗಳು ಆಫ್ ಆಗಬಾರದಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ. ಆದರೂ ಅವರ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಿರುವ ರೀತಿ ಸರಿಯಿಲ್ಲವೆಂದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ. ದುರ್ಘಟನೆ ನಡೆಯುವ ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಷಾದ್ರಿಯವರ ಸಂದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ ಬಂಗೀ ಜಂಪಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಒಂದು ಅಂಕಣ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಪತ್ರಿಕೆಯವರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದರು. ದುರ್ಘಟನೆ ನಡೆದ ದಿನದಿಂದಲೂ ಅದೇ ಪತ್ರಿಕೆಯವರು ವಾಚಾಮಗೋಚರ ಆಡತೊಡಗಿದ್ದಾದರೂ ಏಕೆ? ಪತ್ರಿಕೆಯವರಿಗಾದರೂ ಪರವಾನಗಿಯ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲೀ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲೀ ಸುರಕ್ಷಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲೀ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಆಯೋಜಕರು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳುತ್ತ, ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಪತ್ರಿಕಾಧರ್ಮವೇ? ಅವೆಲ್ಲ ಬದಿಗಿಡೋಣ ಈಗ.

ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಚಾರಣದ ಕ್ಯಾಂಪಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಲೀಡರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಸೈಟಿನಲ್ಲೇ ಅಸುನೀಗಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದೆ.

"ಸಾಹಸವೆಂದರೆ ಯಾರಿಗೆ ಯಾವಾಗ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಆಗಬಹುದು. Good Luck ಇದ್ದರೆ enjoy ಮಾಡ್ತೀವಿ, Bad Luck ಇದ್ದರೆ ಏನೂ ಮಾಡೋಕೆ ಆಗಲ್ಲ. Steve Irwin ಗೆ ಏನಾಯಿತು ಹೇಳಿ? Bob Krauker ಗೆ ಏನಾಯಿತು ಗೊತ್ತಲ್ಲವೆ? ಅದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಬಾರದು. ಎವೆರೆಸ್ಟ್ ಹತ್ತಿಳಿಯುವ ಸಾಹಸಿಗಳು ಸಾವಿಗೆ ಅಂಜುತ್ತಾರೆಯೇ? ದೇಶ ಕಾಯುವ ಸೈನಿಕನೂ ಸಾಹಸಿಯೇ. ಇವರು ಸಾವಿಗೆ ಚಿಂತಿಸುವುದಿಲ್ಲ " ಎಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಂಗೀ ಜಂಪಿಂಗ್ ಮಾಡಿದವರೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ, ಅವರ ಕಡೆಯವರಿಗೆ ಏನೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆಂದು ಅವರನ್ನು ಜನ ದೂಷಿಸಿದರು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿರುವ "ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ" ಕಂಪೆನಿಗಳ ಅನೇಕ "ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ" ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ "ವೀಕೆಂಡ್ ಔಟಿಂಗ್" ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೋಸ್ಕರವಾಗಿ ಸಾಹಸವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಚಾರಣವು ಇವರುಗಳಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ಬದಲೋ, ಹೋಟೆಲಿನ ಬದಲೋ ಪಬ್ಬಿನ ಬದಲೋ ಒಂದು alternate ಆಗಿರುತ್ತೆ ಅಷ್ಟೆ. ವಂಡರ್ ಲಾ-ನಲ್ಲಿರುವ ಮೈ ಹಿಂಡುವ ಆಟೋಪಕರಣಗಳು ಥ್ರಿಲ್‍್ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತೆ. ಈಜುಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯಿಲ್ಲದೆ ದೇಹದೊಳಗೆ adrenaline ಸಂಚಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಹಾರಬೇಕು, ಮೀನಿನಂತೆ ಈಜಬೇಕು! ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟು ಸೇದುತ್ತ ಹರಟಬೇಕು, ಬಿಯರ್ ಕುಡಿದು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಮಲಗಬೇಕು. ಅದಾಗಿಯೂ ಆನೆಯಾಗಲೀ, ಚಿರತೆಯಾಗಲೀ ಇವರುಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಹಾವು ಕಚ್ಚಬಾರದು. ನದಿಯ ನೀರು ಇವರನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಬಾರದು. ಇಂಥ ಮನೋವೃತ್ತಿಯವರಿಗೆಂದೇ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ನೂರಾರು ಅಡ್ವೆಂಚರ್(?) ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ. "ನೀವು ಹೇಳಿದ ಕಡೆ, ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಆಯೋಜಿಸಿಕೊಡುತ್ತೇವೆ" ಎನ್ನುವವರು ಪಕ್ಕಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರೇಮಿಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ಸಾಹಸಿಗಳೂ ಅಲ್ಲ.

ಭಾರ್ಗವ ಅವರ ಸಾಹಸ ಮನೋಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ, ಅವರ ಸಾಹಸದ ಅನುಭವದ ಬಗ್ಗ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿ ಸಂತಸವಾಯಿತು. ಆತ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದವರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವರಲ್ಲವೆಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಾಯಿತು. ಅವರ ಸಾವಿನ ಸುದ್ದಿಯು ಬೇಸರ ತರಿಸಿತು. ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿಯೂ ನೈತಿಕವಾಗಿಯೂ ಸಾಹಸಕ್ರೀಡೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟೊಂದು ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಲ್ಲವೆ ಎಂದೆನಿಸಿತು. ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ, ಆಗುತ್ತೋ ಇಲ್ಲವೋ - ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾರಿಗೆ ತಾನೆ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ? ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದಲ್ಲವೆ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ? ಇಂಥ ತಪ್ಪುಗಳು ಯಾರಿಂದಲೂ ಮತ್ತೆ ಆಗದಿರಲೆಂದು ಆಶಿಸೋಣ. ಸಾಹಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಡದೆ ಯಶಸ್ವಿಗಳಾಗೋಣ.

ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರಿಗೆ ನನ್ನದೊಂದಿಷ್ಟು ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆಗಳು:

೧. ಸಾಹಸ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿದೆಯೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಒಂದು ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟು ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಎಂದು ಕೇಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

೨. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಾಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ದಾಖಲಾತಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಫೋಟೋಗಳೋ, ವರದಿಗಳೋ, ವಿಮರ್ಶೆಗಳೋ - ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

೩. ಸಾಹಸ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು Instructor ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರ "ಅರ್ಹತೆ"ಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಆತ/ಆಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಆ instructor ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಅದನ್ನೂ ಕೇಳಬಹುದು. ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣಗಳ (equipments) ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಯಾವ ಯಾವ ಉಪಕರಣವು ಏನೇನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೆ, ಮತ್ತೆ ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆದ ನಂತರ ಆ instructor ಮಾತನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಅನೇಕ ಅವಘಡಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ instructionsನ follow ಮಾಡದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ. ಬಹುಪಾಲು ಆಗುವುದೇ ಹೀಗೆ.

೪. ಪರ್ವತಾರೋಹಣದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಾದರೆ instructorನ ಪರ್ವತಾರೋಹಣದ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಈ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟುಗಳು ನೆಹರು ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದಲೋ (ಉತ್ತರಖಂಡ್), ಹಿಮಾಲಯನ್ ಮೌಂಟನೆಯರಿಂಗ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‍ (ಡಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್)ನಿಂದಲೋ ದೊರಕಿದ್ದರೆ ಅದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅಂಗೀಕೃತವಾದದ್ದು.

೫. ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದುರ್ಘಟನೆಯು ಸಂಭವಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ First Aid Box ಅನ್ನು ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯದು. ನಮಗಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದೀತು!

೬. ಇನ್ಷುರೆನ್ಸು ನೀಡುವಷ್ಟು ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಾಹಸ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬೆಳೆದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಸಹಕಾರವು ಆಯೀಜಕರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸಹಕರಿಸೋಣ. ಸಾಹಸವೆಂದರೆ ಹುಚ್ಚಾಟವಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತೆ ಮುಖ್ಯ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕೆಳಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. "ನೀವು ಇಷ್ಟು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗಾಡಿ ಓಡಿಸುತ್ತೀರಲ್ಲ, ನೀವು ಯಾವ್ ಸೀಮೆ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಮಾಡ್ತೀರ?" ಎಂದು. ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಎಂದರೆ ಮೈಮೇಲೆ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಗಾಡಿ ಓಡಿಸುವುದಲ್ಲವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಈಗಿನ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ "ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳು" ಹೀಗೆ ಒಂಟಿ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಗಾಡಿ ಓಡಿಸುವ 'ಸಾಹಸ'ಗಳೇ. ವಿಪರ್ಯಾಸ.

೭. ಸಾಹಸ ಮನೋವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಅನೇಕರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆನೆ ಎದುರು ಬಂದರೆ "ನಾನು ಸಾಹಸಿ" ಎಂದು ಅದರ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುವೆನೆಂದೋ ಅದನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಬರುವೆನೆಂದೋ ಹೋಗುವುದು ಮೌಢ್ಯವಲ್ಲದೆ ಸಾಹಸವಲ್ಲ. ಆನೆಯು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹೋಗಿ 'ದುರ್ಘಟನೆ'ಯಾದರೂ ಅವರನ್ನು ಸಾಹಸಿಯೆನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ ಧೈರ್ಯಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವು ಸಾಹಸವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳದು. ಅದು ಮೂರ್ಖತನವೇ ಸರಿ. ಆದರೆ ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆನೆಯಿದೆ, ಹುಲಿಯಿದೆ, ಚಿರತೆಯಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಾಡಿಗೇ ಹೋಗದೆಯೋ, ಅಥವಾ ಆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಭಯದಿಂದಲೇ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಲಿರುವ ಸಾಹಸಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಟಿ.ವಿ.ನೋಡಿಕೊಂಡು ಕಾಲ ಕಳೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ. ಹಾಗೇನಾದರೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ದುರದೃಷ್ಟವು ಕಾರಣವೇ ವಿನಾ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರಾಗಲೀ, ಆಯೋಜನಾಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಲೀ, ಪ್ರಕೃತಿಯಾಗಲೀ ಕಾರಣವಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

(He who lives by the sword, dies by the sword - old jungle saying.. (phantom))

ಕಷ್ಟಮ್ ಕರ್ಮೇತಿ ದುರ್ಮೇಧಾಃ ಕರ್ತವ್ಯಾದ್ವಿನಿವರ್ತತೇ |
ನ ಸಾಹಸಮನಾರಭ್ಯ ಶ್ರೇಯಃ ಸಮುಪಲಭ್ಯತೇ ||

-ಅ
23.04.2009
10.45AM

Thursday, April 09, 2009

ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆಗಳು

ಅದೇನಾಯಿತೋ ಏನೋ, ಏನೋ ಮಾಡೋಕೆ ಹೋಗಿ ನಿನ್ನೆಯ ಪೋಸ್ಟು ಡಿಲೀಟ್ ಆಗೋಯ್ತು! :-(
ಆ ಪೋಸ್ಟಿನ ತಾತ್ಪರ್ಯವಿಷ್ಟೆ. ಅನೇಕ ಗಿಡಗಳೂ ಸಹ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದು. ಇರಲಿ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇನ್ಯಾವಗಲಾದರೂ ನೋಡೋಣ. ಈಗ ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನೇ ಟೈಪಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಒಂದಷ್ಟು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ಆ ಮಕ್ಕಳಾದರೋ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾರೋ ಏನೇನೋ ಹೇಳಿರುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಹರಿಹಾಯುವಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. "ಹಾವು ಹಾಲು ಕುಡಿದು ಜೀವಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ" ಎಂದರೆ ಮಕ್ಕಳೇ ಏನು, ದೊಡ್ಡವರೂ ಎಷ್ಟೊಂದು ಜನ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ಕಗ್ಗ ಈ ರೀತಿಯಿದೆ.

ಕಡೆಗಾಲವನು ತಾನೆ ಮುನ್ನರಿತು ಕಾಡಾನೆ-
ಯಡವಿಯೊಳದೊಂದು ದೂರದ ಗವಿಯನೈದಿ
ಬಿಡುವುದಾಯೆಡೆ ಮೌನದಿಂದಸುವನೆನ್ನುವರು
ಕಡೆಯ ಸಾರಂತು ನೀಂ - ಮಂಕುತಿಮ್ಮ

ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ತತ್ತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ "ಕಡೆಯೂ" ಅಂತೆಯೇ ಆಗಲೆಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ, ಆನೆಗಳು ಹಾಗೆ ತನ್ನ ಕಡೆಗಾಲವನ್ನು ತಾನೆ ಅರಿತು ಒಂಟಿ ಪಯಣ ಮಾಡಲು ಹೊರಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ನಂಬಿಕೆಯಷ್ಟೆ.



ಆನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ. ಆನೆಯ ಕಿವಿಯೊಳಗೆ ಇರುವೆ ಹೋದರೆ ಆನೆ ಸತ್ತು ಹೋಗುತ್ತೆ ಎಂದೂ, ಆನೆಯ ಕನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ ಬಂದರೆ ಆನೆ ಸತ್ತು ಹೋಗುತ್ತೆ (ಇದನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ ಕೆಲವರ ಬಾಯಿಂದ) ಎಂದೂ ನಂಬಿರುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆರಡೂ ತಪ್ಪು. ಆನೆಯ ಕಿವಿಯೊಳಗೆ ಇರುವೆ ಹೋದರೆ ಇರುವೆ ಸಾಯಬಹುದು, ಆನೆ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆನೆ ಬಂದರೆ ನಾವು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಸಾಯಬಹುದು, ಸಾಯದೆಯೂ ಇರಬಹುದು. ಅದೇ ನಿಯಮ ಆನೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತೆ.

ಹಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತಪ್ಪು ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇವೆ. "ಹಾವಿಗೆ ಹಲ್ಲಲ್ಲಿ ವಿಷ.." - ತಪ್ಪು. ಮೊದಲಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಹಾವೂ ವಿಷವಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಹಾವಿನ ವಿಷವಿರುವುದು ಅದರ "Venom Glands" ನಲ್ಲಿ. ಹಾಗಾಗಿ "ಹಲ್ಲು ಕಿತ್ತ ಹಾವು" ಕೂಡ ವಿಷವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲುದು.

ರನ್ನ ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ.

ರತ್ನಪರೀಕ್ಷಕನಾಂ ಕೃತಿ
ರತ್ನಪರೀಕ್ಷಕನೆನೆಂದು ಫಣಿಪತಿಯ ಫಣಾ
ರತ್ನಮುಮಂ ರನ್ನನ ಕೃತಿ
ರತ್ನಮುಮಂ ಪೇಳ್ ಪರೀಕ್ಷಿಪರ್ಗೆಂಟೆರ್ದೆಯೇ..



ರನ್ನನ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಎಂಟೆದೆ ನನಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಫಣಿಪತಿಯ ಫಣಾ ರತ್ನಮುಮಂ - ಇದು ಇನ್ನೊಂದು ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆ. "ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪವು ಯಾರಿಗೂ ಕಚ್ಚದೇ ಅದೆಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳಿದ್ದರೆ ಅದರ ವಿಷವು ವಜ್ರವಾಗಿ ಹೆಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಫಳ ಫಳ ಹೊಳೆಯುತ್ತಂತೆ. ಅದನ್ನು ಕದಿಯಲಾಗಲೀ, ಅದನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಾಗಲೀ, ಪರೀಕ್ಷಿಸವವರಿಗಾಗಲೀ ಎಂಟೆದೆ ಬೇಕೇ ಬೇಕು (ಅದರಂತೆಯೇ ರನ್ನನ ಗದಾಯುದ್ಧಂ ಕೃತಿ ಕೂಡ ಎಂದು ರನ್ನ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ)." ಇಲ್ಲಿ ರನ್ನನ ಕೃತಿಯ ವಿಷಯ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಬರೀ ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬರೋಣ. ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪವು ಸ್ವಭಾವತಃ ಹೊಳೆಯುತ್ತೆ. ಬಿಸಿಲು ಅದರ ಹೆಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೆ ಫಳ ಫಳನೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಜನರು ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರೀಚಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನೀರೆಂದು ಭ್ರಮಿಸುವಂತೆ ವಜ್ರವೆಂದು ಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರಷ್ಟೆ. ಹಾವಿನ ಹೆಡೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಮಣಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಹಲ್ಲಿಗಳು (ಭಾರತದ ಹಲ್ಲಿಗಳು) ವಿಷವಲ್ಲವೆಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡಿದ್ದೇವಷ್ಟೆ. ಅಡುಗೆಗೆ ಹಲ್ಲಿ ನೆಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನಬೇಕೆಂದರೆ ತಿನ್ನಬಹುದು. ಪ್ರಾಣಹಾನಿಯೇನಲ್ಲ. ಪಾಪ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರಾಣಹಾನಿಯಷ್ಟೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಚಲಿತ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. "ಹಾವುರಾಣಿ ಕಚ್ಚಿದರೆ ಔಷಧಿಯೇ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹಾವುರಾಣಿ ಕಚ್ಚಿದರೆ ಔಷಧಿ ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೂ ಹಲ್ಲಿಯ ಜಾತಿಗೇ ಸೇರಿದ್ದು. ವಿಷವಿಲ್ಲ.



ತೇಜಸ್ವಿಯವರ "ಪರಿಸರದ ಕತೆ"ಯಲ್ಲಿ ಬರುವ "ಮಾನೀಟರ್" ಹಲ್ಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ. ಈ ಮಾನೀಟರ್ Varanus bengalensis ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ. ಕರ್ನಾಟಕದವರನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ "ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನು ಕೋಟೆಯ ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಏರಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ, ಅದನ್ನು ಹಗ್ಗದ ಒಂದು ತುದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಮೇಲಕ್ಕೆಸೆದರೆ ಅದು ಗೋಡೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ನಂತರ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಸೈನ್ಯದವರು ಹತ್ತುತ್ತಿದ್ದರು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದವರನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಟಿಪ್ಪು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಮಾನೀಟರ್ ಹಲ್ಲಿಯು ಮರವನ್ನು ಹತ್ತುವುದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದು ನೆಲದ ಮೇಲೆಯೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತೆ. ಮತ್ತು ಬಿಲವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೆ.

ಮನುಷ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶವಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಮರಿಗಳನ್ನು ತಾಯಿ ಹಕ್ಕಿ ಕೊಂದು ಬಿಡುತ್ತೆ! ಇದನ್ನು ನಾನೂ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ನಂಬಿದ್ದೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡೂ ಇದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಈ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಬಾರಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಮುಟ್ಟಿದಾಕ್ಷಣ ಆ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಗುಂಪಿನ ಪಕ್ಷಿಗಳೆಲ್ಲ ಕೊಂದೇ ತೀರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇನ್ನೇನಾದರೂ ಹೊಳೆದರೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತೇನೆ.

-ಅ
09.04.2009
4PM

Thursday, April 02, 2009

ಮೇಘಸಂದೇಶ

ನನ್ನ ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಚಾರಣದ ಮೊದಲ ಅನುಭವವು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವಾಗ ಮಳೆಯ ಮೋಡದ ಗುಂಪು ತೆವಳುತ್ತ ನಮ್ಮೆಡೆಗೆ ಬಂದು ನಮ್ಮ ಪ್ಯಾಂಟುಗಳನ್ನು ಒದ್ದೆ ಮಾಡಿದವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆಯು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದು ಅನುಭವವಾಗಿದ್ದ ನನಗೆ ಮೊದಲ ಸಲ ಮಳೆಯ ಆರಂಭವು ನನಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಆಗಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷ ತಡೆಯಲಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ.

ಆ ಮೋಡಗಳಿಗೆ ಸ್ಟ್ರಾಟಸ್ ಮೋಡಗಳು ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ದೂರದಿಂದ ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಮೋಡಗಳ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊದಿಸುವುದೇ ಈ ಸ್ಟ್ರಾಟಸ್ ಮೋಡಗಳು. ಈ ಮೋಡಗಳು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಾಗ ಬೆಟ್ಟವು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಸಲ ಈ ಮೋಡಗಳು ಚಾರಣಿಗನ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿಯಲ್ಲೇ ನಾನು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕಾಂತ ಈ ಮೋಡಗಳ ದೆಸೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲೋ ಇಳಿಯಲು ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಇಳಿದಿದ್ದೆವು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಕಾಡುಗಳ ಜನರು ಈ ಮೋಡಗಳಿಗೆ "ಹೊಗೆ"ಯೆಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. "ಹೊಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಆನೆ ಇದ್ದರೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಈಗ ಹೋಗೋದು ಬೇಡ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.



ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಾರಣಿಗರು ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಮಾಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಸಿಡಿಲಿನ ಭೀತಿ. ಈ ಗುಡುಗು ಸಿಡಿಲುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲು "ಕ್ಯುಮುಲೋನಿಂಬಸ್" - ಎಂಬ ಮೋಡವೇ ಕಾರಣ. ಆಕಾಶವೆಲ್ಲ ಕಪ್ಪಡರಿ ಮಿಂಚು ಗುಡುಗುಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿಕೊಂದು ಭೀಕರ ಮಳೆಗರೆವಂತೆ ಹೆದರಿಸುವ ಮೋಡವೇ ಇದು. ಇದು "ಹೊಗೆ"ಯಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಹಾದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಾಸ್ತವವು ಬಹಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುತ್ತೆ. ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ.



ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ "ಕ್ಯುಮುಲೋನಿಂಬಸ್" ಮೋಡಕ್ಕೂ "ನಿಂಬೋ-ಸ್ಟ್ರಾಟಸ್" ಎಂಬ ಮೋಡಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗದೆ ತಪ್ಪುತಿಳಿವಳಿಕೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ನಿಂಬೋ-ಸ್ಟ್ರಾಟಸ್ ಮೋಡಗಳೂ ಕೂಡ ಮಳೆಯ ಮೋಡಗಳೇ. ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತೇವಲ್ಲ, "ಕಾರ್ಮೋಡ" ಎಂದು. ಅದೇ.



ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತೆ ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆ. ಬೆಂಕಿಯೂ ಇರುತ್ತೆ! ಸಮುದ್ರದ ಒಳಗೇ ಬೆಂಕಿಯಿರುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯವಷ್ಟೆ? ಇದಕ್ಕೆ ಬಡಬಾನಲ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮೋಡದಲ್ಲೂ ಬೆಂಕಿಯಿರುತ್ತೆ. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯೋ ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚೋ ಇಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ "ವಿಕೋಪ"ದ ಮೂಲ ಈ ಮೋಡದಲ್ಲೇ. ಇದಕ್ಕೆ "ಪೈರೋ-ಕ್ಯುಮುಲಸ್" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಪರೂಪದ ಮೋಡಗಳು. ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಲೂ ಈ ಮೋಡಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತೆ. ಅಣುಬಾಂಬ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಮೋಡಗಳೂ ಸಹ ಇದೇ ಜಾತಿಯದು. (ನಾನು ಈ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕಂಡಿಲ್ಲ.)



ಗೆಳೆಯ ಶ್ರೀಕಾಂತನಿಗೂ ಮೋಡಗಳಿಗೂ ಏನೋ ಬಾಂಧವ್ಯ. ಅವನ ಫೋಟೋಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಪೋಸ್ ಕೊಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಜಮಲಾಬಾದ್ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿದ್ದ ಮಳೆಯ ಮೋಡಗಳು "ಸ್ಟ್ರಾಟೋ-ಕ್ಯುಮುಲಸ್". ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಳೆಯ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಿಗೊಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಸೇರಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಾರ್ಮೋಡವಾಗುತ್ತವೆ.



ಬರಮೋಡಗಳು - ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವಿರುವ ಮೋಡಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕಾನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಗೆ ನಿಲುಕುವಷ್ಟು ಬಗೆಬಗೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಕ್ಷಣ ಕುದುರೆಯಾಗಿರುತ್ತೆ, ಆ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮೊಲವು ಕುಳಿತಿರುತ್ತೆ; ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಆ ಕುದುರೆ-ಮೊಲಗಳು ಹಾವು ಮುಂಗುಸಿಗಳಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೊಂದಷ್ಟು ಸಮಯ ಕಳೆದ ನಂತರ ಹಾವೆಲ್ಲೋ ಮುಂಗುಸಿಯೆಲ್ಲೋ. ಅವೆರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಮನುಷ್ಯರಾಗಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ! ಯಾರಿಗಾಗಿಲ್ಲ ಈ ಅನುಭವ!!

ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕ್ಯುಮುಲಸ್ ಮೋಡಗಳೇ.

ಹೂಕೋಸಿನ ಆಕೃತಿಯಂತೆ ದೊಡ್ದ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು "ಕ್ಯುಮುಲಸ್ ಮೀಡಿಯೋಕ್ರಿಸ್" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.



ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮೋಡಗಳು ಎತ್ತರೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಂಡು ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು "ಕ್ಯುಮುಲಸ್ ಕಂಜೆಸ್ಟಸ್" ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹೂಕೋಸುಗಳೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಸೇರಿಕೊಂಡಂತಿರುತ್ತವೆ.



ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಾರದನು "ಜಗದೀಶನಾಡುವ ಜಗವೇ ನಾಟಕರಂಗ.." ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತ ಬರುವುದು "ಕ್ಯುಮುಲಸ್ ಹುಮಿಲಿಸ್" ಎಂಬ ಮೋಡದಿಂದಲೇ. ಘನವಸ್ತುವಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸುವ ಈ ಮೋಡವು ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮೋಡದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವಂತೆ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತರಿಸಲು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿಲ್ಲ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಈ ಮೋಡಗಳೇ ಕಂಡು ಬಂದರೆ ಅಂದಿನ ಹವಾಮಾನವು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.



ಶ್ರೀಕಾಂತನೇ ತೆಗೆದ ಈ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿರುವ ಮೋಡಗಳನ್ನು "ಆಲ್ಟೋ-ಕ್ಯುಮುಲಸ್" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮುದ್ದೆಯಂತೆ ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಈ ಮೋಡಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಸೊಗಸು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮೋಡ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ ಆ ದಿನ ಸಂಜೆ ಈ ಮೋಡಗಳು ಬೆಳೆದು ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಳೆಯಾಗಬಹುದು. ಮೇಲಿದ್ದಷ್ಟೂ ಈ ಮೋಡಗಳು ಮಳೆಯನ್ನು ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.



ಇದೇ ಮೋಡವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿಬಿಟ್ಟರೆ, ಅಥವಾ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಮೆತ್ತಿದರೆ ಹೇಗೆ ಕಾಣಬಹುದೋ ಹಾಗೆ ಕಾಣುವ ಮೋಡದ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ "ಸಿರೋ ಕ್ಯುಮುಲಸ್" ಮೋಡ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ವೇಳೆ ಈ ಮೋಡಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಮಜವೇ ಬೇರೆ!



ಇದೇ ಮೋಡವು ತೆಳುವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು "ಸಿರಸ್" ಮೋಡಗಳೆನ್ನುತ್ತೇವೆ.



ಮೋಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಹಳ ಆಸೆಯಿದೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟುಬಿಡುವ ಕಾಲವು ಮುಂದಿಲ್ಲವೆನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ನೋಡಬೇಕು, ಏನಾಗುತ್ತೋ ಎಂದು. ಆಗ ಇನ್ನಷ್ಟು, ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹವು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಷ್ಟೆ?

-ಅ
02.04.2009
10PM

ಒಂದಷ್ಟು ಚಿತ್ರಗಳು..